Wydawca treści
Rezerwaty Przyrody w Nadleśnictwie Niedźwiady
Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym, ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.
W rezerwacie ochronie podlega całość przyrody – wszystkie rośliny, zwierzęta oraz zachodzące naturalne procesy przyrodnicze. Zgonie z ustawą o ochronie przyrod na obszarze rezerwatu obowiązuję szereg zakazów, w tym zakaz ruchu, wyprowadzania psów, palenia ognia, łowienia ryb, itd.
W celu uniknięcia zakłóceń naturalnych procesów zachodzących w chronionych ekosystemach rezerwaty przyrody na terenie Nadleśnictwa Niedźwiady są niedostępne i nie wolno do nich wchodzić ze względu na dobro przyrody oraz względy bezpieczeństwa.
Wyjątek stanowi rezerwat przyrody Przytoń, gdzie na przebiegającym przez rezerwat odcinku rzeki Brdy dopuszczono dla celów turystycznych realizacje spływów kajakowych, bez możliwości zatrzymywania się i biwakowania w rezerwacie.
W zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Niedźwiady występuje sześć rezerwatów przyrody powołanych w latach 1962-2025:
|
Lp. |
Nazwa rezerwatu |
Rodzaj rezerwatu |
Data uznania |
|
|
|
1 |
Bocheńskie Błoto |
torfowiskowy |
07.09.1962 |
||
|
2 |
Jezioro Krasne |
wodny |
15.12.1976 |
||
|
3 |
Jezioro Cęgi Małe |
wodny |
01.01.1982 |
||
|
4 |
Bagnisko Niedźwiady |
torfowiskowy |
15.04.1982 |
||
|
5 |
Przytoń |
krajobrazowy |
01.07.1984 |
||
|
6 |
Białe Torfowisko |
torfowiskowy |
16.04.2025 |
REZERWAT PRZYRODY "BIAŁE TORFOWISKO"
Rezerwat przyrody Białe Torfowisko jest najmłodszym i zarazem największym rezerwatem na terenie nadleśnictwa.
Został uznany 16.04.2025 r. w ramach inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”. Łączna powierzchnia rezerwatu to 174,71 ha, dla którego wyznaczono otulinę rezerwatu o powierzchni 89,94 ha.
Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie mozaiki ekosystemów borów bagiennych, torfowisk oraz związanych z nimi cennymi i rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt. Zlokalizowany jest w centralnej części leśnictwa Lipczynek, pomiędzy miejscowościami Lipczynek oraz Nowa Brda.
Charakter objętych ochroną ekosystemów sprawia, że trudno dostępne tereny stały się ostoją dla licznych przedstawicieli flory i fauny, czego dowodem jest widoczna w ostatnim czasie obecność łosi, które na stałe zadomowiły się w okolicznych lasach. Z kolei spoglądając w niebo można dostrzec rozpostarte w locie skrzydła bielika, będącego największym ptakiem drapieżnym występującym w Polsce. Do występujących na terenie rezerwatu przyrody roślin chronionych można zaliczyć m.in.: rosiczkę okrągłolistną, bagno zwyczajne, próchniczka błotnego, torfowca kończystego, płonnika cienkiego.
Dla rezerwatu przyrody nie opracowano dotychczas planu ochrony.
Rezerwat przyrody "Przytoń"
Rezerwat przyrody Przytoń został uznany dnia 01.07.1984 r. i zajmuje powierzchnię 20,04 ha, obejmując swym zasięgiem częściowo teren leśnictwa Łabędzie Bagno oraz Przechlewko.
Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie krajobrazu przełomowego odcinka rzeki Brdy płynącej w głębokim jarze wraz z kompleksem starych lasów bukowych i grądowych porastających zbocza doliny oraz lasów łęgowych w dnie doliny, z typową dla nich florą i fauną.
Ze względu na przebiegający przez rezerwat fragment szlaku kajakowego rzeki Brdy możliwe jest podziwianie rezerwatu z poziomu lustra wody. Wrażliwy obserwator przyrody zauważy na stromych skarpach wąwozu porastające je rośliny chronione takie jak wawrzynek wilcze łyko, paprotka zwyczajna, porzeczka czarna czy marzanka wonna.
Prawdziwe walory rezerwatu odkryjemy po obejrzeniu górnej warstwy lasu. Występują tu 200-letnie buki oraz sosny, które swoimi rozmiarami świadczą o sędziwym wieku. Pnie zamierających najstarszych drzew od dawna nie są zagospodarowywane przez człowieka. Na tej masie organicznej spontanicznie rośnie nowe pokolenie drzew oraz rozwijają się grzyby, rośliny zielne, owady oraz inne zwierzęta ściśle zależne od naturalnie występującego martwego drewna. Oprócz niezaprzeczalnych wartości przyrodniczych takie „dzikie" miejsca dostarczają walorów estetycznych, a utworzone przez przyrodę formy stanowią ukojenie dla zmęczonych cywilizacją oczu.
Leżące w rzece pnie drzew powalone przez wiatry oraz bobry są również niemałą atrakcją dla kajakarzy. Przepłynięcie przez stworzone naturalnie przeszkody stanowi niemałe wyzwanie dla początkujących kajakarzy. Doświadczenie jednak pokazuje, że strach ma „wielkie oczy" i w praktyce przepłynięcie przez rezerwat nie jest takie trudne i poważniejsze problemy zdarzają się niezmiernie rzadko.
Dla rezerwatu przyrody obowiązuje plan ochrony na mocy rozporządzenia nr 94/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 28 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Przytoń".
Rezerwat przyrody "Jezioro Krasne"
Rezerwat przyrody Jezioro Krasne został utworzony w 1976 r., obejmując początkowo powierzchnię 28,00 ha, aby w 2011 r. zwiększyć jego obszar do 42,62 ha.
Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie jeziora lobeliowego oraz przylegających do niego torfowisk i lasów bagiennych, wraz z ich charakterystycznymi biocenozami oraz populacjami cennych gatunków roślin i zwierząt.
Jezioro Krasne jest bardzo atrakcyjnym pod względem przyrodniczym zbiorowiskiem roślin wodnych, które występują w nielicznych jeziorach lobeliowych o bardzo czystej i przejrzystej wodzie. Ta cecha związana jest z niewielką ilością substancji organicznych, co nie sprzyja z kolei występowaniu dużej ilości ryb. Dlatego, tak ważne jest aby uchronić jezioro przed nielegalnym zarybianiem i połowem ryb oraz zminimalizować negatywny wpływ ingerencji człowieka.
Ustronne położenie oraz brzeziny bagienne w przybrzeżnym pasie komponują piękny krajobraz. Dla przyrodników wielką gratką jest występowanie elismy wodnej, lobelii jeziornej, poryblina jeziornego, brzeżycy jednokwiatowej czy jeżogłówki pokrewnej. Dodatkowo na obrzeżach licznie występują rosiczki, wełnianki oraz inne mszaki, paprotniki i rośliny kwiatowe. Oprócz roślin można tu spotkać jaszczurki, żaby, traszki, żurawie, czaple, gągoły i inne zwierzęta. Na szczególną uwagę zasługują licznie występujące ważki z objętymi ochroną zalotkami na czele. To bogactwo sprawia, że warto zachować naturalny charakter Jeziora Krasne oraz dołożyć starań, aby zachować nasze wspólne dziedzictwo.
Dla rezerwatu przyrody obowiązuję plan ochrony na mocy zarządzenia nr 15/2012 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 6 lipca 2012 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Jezioro Krasne".
Rezerwat przyrody "Bocheńskie Błoto"
Rezerwat przyrody Bocheńskie Błoto jest najstarszym rezerwatem w nadleśnictwie.
Uznany dnia 07.09.1962 r. w celu zachowania ekosystemu torfowiska przejściowego z charakterystycznymi zespołami roślin bagiennych oraz cennych populacji roślin i zwierząt.
Rezerwat obejmuje powierzchnię 15,73 ha, na której rośliny bagienne tworzą uginający się pod wpływem ciężaru ciała falujący kożuch. Oprócz tak rzadkich i ciekawych roślin jak rosiczka, woskownica, żurawina błota, bażyna, wełnianki spotkać można nieliczne naloty sosen, świerków oraz brzóz stanowiących malownicze uzupełnienie przestrzeni pokrytej roślinami torfowymi.
Zagrożeniem dla zachowania najcenniejszych walorów rezerwatu jest ekspansja trzcinowisk, które co prawda dają doskonałe schronienie dzikim zwierzętom, jednak zmieniają warunki ekologicznie, ograniczając i wypierając najcenniejszą roślinność związaną z bagiennym charakterem rezerwatu.
Rezerwat jest głęboko ukryty w leśnym kompleksie obrębu Rudawy, na terenie leśnictwa Głuszec. Znają go przede wszystkim naukowcy prowadzący badania, miejscowa społeczność i pracownicy nadleśnictwa. Dzięki temu zachował charakter tajemniczego, niedostępnego, a przez to nienaruszonego przez człowieka miejsca. Według przekazów leśniczego, właśnie w okolicy rezerwatu kilkanaście lat temu wilki po raz pierwszy wyprowadzały swoje mioty.
Dla rezerwatu przyrody obowiązuję plan ochrony na mocy rozporządzenia nr 6/2007 Wojewody Pomorskiego z dnia 21 lutego 2007 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Bocheńskie Błoto".
Rezerwat przyrody "Bagnisko Niedźwiady"
Rezerwat przyrody Bagnisko Niedźwiady został utworzony w 1982 roku w celu zachowania ekosystemów borów bagiennych, torfowisk i jeziorka dystroficznego wraz z procesami ich naturalnej dynamiki oraz związanych z nimi cennych i rzadkich gatunków roślin i zwierząt.
Swoim zasięgiem obejmuje powierzchnię 56,45 ha. Położony jest w leśnictwach Żołna i Nowa Brda, w sąsiedztwie szosy biegnącej z Lipczynka do Miastka.
Jadąc w kierunku Miastka, po przecięciu Brdy w miejscowości Żołna i przejechaniu ok. 1700 m można wiosną zaobserwować żurawie, która na terenie rezerwatu zakładają gniazda. Przy odrobinie szczęścia można zaobserwować jak wysiadują jaja w gnieździe widocznym niekiedy z drogi. Oprócz żurawi „Bagnisko Niedźwiady" stanowi ostoję dla dzikiej zwierzyny, gągołów i innych mniejszych ptaków leśnych, które chętnie wyprowadzają tu swoje lęgi.
Główną roślinność stanowią niewielkich rozmiarów sosny o wysokości 12-14 metrów oraz średnicy pni 15-20 cm. Ze względu na trudne warunki glebowe drzewa rosną bardzo wolno i zamierają dożywając ok. 200 lat. Młode pokolenie systematycznie zajmuje miejsce drzew obumarłych i tak bez udziału człowieka niezauważalnie odbywa się naturalna wymiana następujących po sobie pokoleń. Oprócz sosny występują pojedyncze okazy brzozy omszonej i kruszyny. Dobrze rozwinięte runo leśne tworzą krzewinki: bagno zwyczajne, żurawina, borówka bagienna, występują też wełnianki oraz trzęślica modra.
W sąsiedztwie rezerwatu biegnie trasa ścieżki rowerowej „Wokół Jeziora Lipczyno". Poruszając się wg piktogramów wytyczających trasę można łatwo trafić do rezerwatu oraz zapoznać się z tablicami informacyjnymi umieszczonymi przy jego skraju. Można też pokusić się o odnalezienie pamiątkowego kamienia z zatartym napisem, który znajduje się w kępie świerków nieopodal tablic informacyjnych. Według przekazów postawiono go dla upamiętnienia śmierci leśniczego, który w tym miejscu został śmiertelnie raniony porożem przez jelenia.
Dla rezerwatu przyrody obowiązuję plan ochrony na mocy zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 8 października 2024 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Bagnisko Niedźwiady”.
Rezrwat przyrody "Cęgi Małe"
Rezerwat przyrody Jezioro Cęgi Małe jest najmniejszym rezerwatem przyrody w Nadleśnictwie Niedźwiady, który zajmuje zaledwie 6,80 ha powierzchni.
Uznany został w 1982 roku po to, aby chronić jezioro lobeliowe "Cietrzewie" oraz przylegające do niego torfowiska i lasy bagienne wraz z charakterystycznymi dla nich biotopami i biocenozami.
Rezerwat ten, chociaż leży blisko drogi powiatowej, jest ukryty wśród malowniczych wzgórz pozostawionych przez lodowiec. Jak sugeruje nazwa jeziora, w tym spokojnym miejscu kiedyś można było spotkać cietrzewia. Dzisiaj tych ptaków tu już nie ma. Możemy w rezerwacie "Jezioro Cęgi Małe" łatwo zaobserwować gągoły, kaczki krzyżówki, łabędzie i inne wodne ptaki. Wokół jeziora szukają miejsca na gniazda sikory, dzięcioły, zięby oraz wszelkie drobne ptaki zamieszkujące torfowiska i iglaste bory.
W miejscu tym panuje cisza i spokój. Wokół rezerwatu biegną mało używane drogi leśne - można tu miło spędzić czas na spacerze.
Dla rezerwatu przyrody obowiązuję plan ochrony na mocy zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 22 października 2020 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Jezioro Cęgi Małe”

